English
日本語
Đã bao giờ bạn cảm “chơi vơi” giữa hai thái cực: một bên là cảm giác tự tại “mình có thể làm bất cứ điều gì“, và bên kia là suy nghĩ bất lực “mọi sự đều do số phận an bài“?
Có những ngày ta thức giấc với niềm tin mạnh mẽ vào quyền làm chủ định mệnh của bản thân. Nhưng cũng có những lúc, ta thấy bản thân thật nhỏ bé làm sao trước những “thế lực” nằm ngoài tầm kiểm soát: từ bản năng sinh học, dòng chảy lịch sử, cho đến sự xoay vần ngẫu nhiên của vũ trụ.
Liệu con người có thực sự được tự do, hay chúng ta chỉ đang diễn lại một kịch bản đã được viết sẵn? Đây là một trong những trăn trở lâu đời nhất của nhân loại; chính nó là khởi nguồn của mọi nỗi âu lo, mặc cảm, và cả những hy vọng thẳm sâu nhất.
Trong bài viết này, tôi đã tuyển chọn 75 câu nói về tự do từ các triết gia hiện sinh, bậc thầy và nhà tư tưởng lỗi lạc – nhằm mang đến cho bạn không gian để chiêm nghiệm mối quan hệ đầy bất trắc giữa “ý chí tự do” và “định mệnh”. Hy vọng rằng những góc nhìn đa chiều dưới đây sẽ giúp bạn tìm thấy câu trả lời cho riêng mình – hoặc ít nhất là cảm thấy bình tâm hơn trước xao động của cuộc đời!
Câu nói hay về tự do trong cuộc sống
- Con người được tự do ngay khi anh ta mong muốn như vậy. – Voltaire
- Tôi nổi loạn, thế nên tôi tồn tại. – Albert Camus
- Lo âu là trạng thái trì trệ xảy ra dưới gánh nặng của tự do. – Søren Kierkegaard
- Hạnh phúc không phải kết quả, nhưng là một sự lựa chọn. – Ralph Marston
Đọc thêm: 100 câu nói về hạnh phúc trong cuộc sống
- Lỗi là do lựa chọn của cá nhân, không phải do Thần linh. – Plato
- Tôi PHẢI làm vậy, thế nên tôi CÓ THỂ làm vậy. – Immanuel Kant
- Tự do cho bản thân cũng có nghĩa là mong muốn tự do cho người khác. – Simone de Beauvoir
- Chân lý là một vùng đất không có lối mòn. – Jiddu Krishnamurti
- Cuộc sống bắt đầu ở phía bên kia của sự tuyệt vọng. – Jean-Paul Sartre
Câu nói hay về gánh nặng của tự do
- Tự do là “bản án” dành cho nhân loại. Một khi xuất hiện trong thế giới này, con người phải chịu trách nhiệm về mọi việc mình làm. – Jean-Paul Sartre
- Cách duy nhất để đối mặt với một thế giới thiếu tự do là trở nên tự do đến mức chính sự tồn tại của bạn trở thành một hành động “nổi loạn.” – Albert Camus
Stt hay về cuộc sống tự do
- Kẻ thù của dũng cảm không phải hèn nhát, mà là sự tuân phục. – Rollo May
- Đối với cá nhân con người và xã hội nói chung, không gì khó chấp nhận cho bằng tự do. – Fyodor Dostoevsky
- Tự do của Dasein [Hiện-hữu-ở-đó/ Con người] nằm ở chỗ được phép lựa chọn và làm chủ chính mình. – Martin Heidegger
- Tự do của tôi không phải, và không thể là thứ mà tôi quan sát như quan sát một sự kiện bên ngoài; nó phải là thứ mà tôi quyết định, một cách hoàn toàn tự nguyện. Không ai có quyền bác bỏ quyết định mà qua đó tôi khẳng định sự tự do của mình, và sự khẳng định này cuối cùng sẽ gắn liền với ý thức mà tôi có về bản thân. – Gabriel Marcel
Câu nói hay về khát vọng tự do
- Người ta có thể lựa chọn làm cái này hoặc cái kia. Lời khuyên chân thành của tôi dành cho bạn là: làm hay không làm, bạn sẽ đều hối hận. – Søren Kierkegaard
- Dưới thân phận bị ném vào hiện hữu, Dasein (Hiện-hữu-ở-đó) được trao trả về cho chính mình và cho những khả tính của nó, nhưng với tư cách là Hiện-hữu-tại-thế (Being-in-the-world). Trong sự bị ném đó, Dasein phục tùng ‘thế giới’ và hiện hữu một cách thực tính cùng với những hữu thể khác. – Martin Heidegger
- Ở nơi con đường chia đôi (chính xác ở đâu thì không thể nói cụ thể được, vì nó hoàn toàn tùy vào chủ quan của đương sự), tri thức sẽ không còn phát huy tác dụng nữa. Về phương diện khách quan, con người chỉ có sự không chắc chắn, nhưng chính điều này càng làm “bừng cháy” niềm đam mê vô hạn trong nội tâm. Chấp nhận sự không chắc chắn và lao vào nó với niềm đam mê vô hạn – đó chính là nơi chân lý bắt đầu. – Søren Kierkegaard
- Hãy hiểu rõ điều này: nếu muốn, chúng ta có thể tự hủy diệt mình – hủy diệt toàn bộ lịch sử và cả sự sống trên Trái đất. Không gì có thể ngăn cản chúng ta, ngoài sự lựa chọn tự do của chính mình. Nếu muốn tồn tại, chúng ta phải quyết định tiếp tục sống. – Sarah Bakewell, ‘At the Existentialist Café’
Câu nói hay về tự do
- Chúng ta có thể tuyệt vọng về sự tồn tại, vì chúng ta không có quyền lực đối với nó, nhưng không thể tuyệt vọng về lịch sử, nơi mà cá nhân có thể làm được mọi thứ. – Albert Camus
- Tự do là gì? Đó là thái độ sẵn sàng chịu trách nhiệm về bản thân. – Friedrich Nietzsche
Danh ngôn về tự do & trách nhiệm với bản thân
- Con người có thể bị tước đoạt tất cả mọi thứ, ngoại trừ một điều: ý chí tự do để lựa chọn thái độ sống trong mọi hoàn cảnh cũng như hướng đi cho riêng mình. – Viktor Frankl, ‘Đi tìm lẽ sống’
- Tự do nghĩa là chịu trách nhiệm về mọi lựa chọn, hành động và hoàn cảnh cuộc sống của mình. – Irvin Yalom
- Chúng ta không đau khổ vì những cú sốc trong trải nghiệm của bản thân – cái được gọi là sang chấn tâm lý – mà sự thực là từ những trải nghiệm ấy chúng ta tìm ra những điều phù hợp với mục đích của mình! Con người không được tạo ra bởi trải nghiệm của bản thân trong quá khứ, mà bởi ý nghĩa chúng ta gán cho những trải nghiệm đó. – Ichiro Kishimi, ‘Dám bị ghét’
- Chúng ta có quyền lựa chọn trở nên cao thượng hay thấp hèn… Đức hạnh là do tự nguyện; ở phương diện nào đó, chúng ta phải chịu trách nhiệm về nhân cách của mình. – Aristotle
- Chúng ta có thể để hoàn cảnh sống làm mình chai sạn đến mức ngày càng oán giận và sợ hãi, hoặc chúng ta có thể để chúng khiến bản thân mềm lòng, tử tế và cởi mở hơn với những điều khiến ta sợ hãi. Quyền lựa chọn là của chúng ta. – Pema Chödrön
- Bạn là ai hoàn toàn tùy thuộc vào việc bạn sẵn sàng chịu đựng vì điều gì. – Mark Manson
- Tự do là khả năng tạm dừng khi đối mặt với tác động từ mọi phía, và trong khoảnh khắc tạm dừng đó, dồn toàn lực vào một phản ứng thay vì các phản ứng khác. – Rollo May
- Luôn có một khoảng trống giữa kích thích và phản ứng; đó chính là nơi con người thể hiện sức mạnh lựa chọn của mình. – Viktor Frankl
Câu nói hay về tự do trong cuộc sống
- Tự mình, làm điều ác,
Tự mình làm nhiễm ô,
Tự mình không làm ác,
Tự mình làm thanh tịnh.
Tịnh, không tịnh tự mình,
Không ai thanh tịnh ai! – Kinh Pháp Cú, Chương 12: Phẩm Tự Ngã
- Trong trại tập trung, chúng tôi đã thấy một số người tù cư xử chẳng khác gì loài cầm thú, trong khi những người khác thì hành xử như những vị thánh. Con người có cả hai bản chất ấy; phần thánh thiện hay tồi tệ được thể hiện ra tùy thuộc vào quyết định của mỗi người – không phải do hoàn cảnh. – Viktor Frankl, ‘Đi tìm lẽ sống’
- Số phận không phải do may rủi. Nó đến từ lựa chọn của bạn. Đừng chờ đợi; hãy tự kiến tạo vận mệnh của bạn. – William Jennings Bryan
Tự do phải chăng chỉ là ảo tưởng?
- Con người có thể LÀM điều mình MUỐN, nhưng không thể MUỐN điều mình MUỐN. – Arthur Schopenhauer
- Cái gọi là “ý chí tự do” chỉ là ảo tưởng. Ý chí không phải thứ do chúng ta tạo ra. – Sam Harris
- Bạn không hề kiểm soát cơn bão, cũng không hề bị lạc lối trong cơn bão. Bạn chính là cơn bão đó. – Sam Harris
- Cái gọi là “tự do” mà con người tự hào sở hữu thực chất chỉ là nhận thức về những ham muốn của họ, nhưng lại không biết gì về nguyên nhân đằng sau những ham muốn đó. – Baruch Spinoza
- ‘Ý chí tự do’ đơn giản là cái tên chúng ta dùng để mô tả một quá trình sinh học mà con người vẫn chưa đạt tới mức độ có thể dự đoán được, và ngay khi ta đạt tới điểm đó, thì nó không còn là ‘ý chí tự do nữa.’ – Robert Sapolsky
- Thật khó để tin vào ý chí tự do nếu như hành vi của con người bị chi phối bởi các quy luật vật lý. – Stephen Hawking
- Chừng nào ta còn tin rằng lựa chọn của mình là do ý chí tự do quyết định, ta sẽ không có động lực tìm hiểu lý do tại sao mình lại lựa chọn như vậy… Từ góc nhìn này, niềm tin vào ý chí tự do thực sự là trở ngại lớn đối với hành trình tự khám phá bản thân. – Yuval Noah Harari
- Không hề có cái gọi là ‘tự do lựa chọn’ nếu nó không đi kèm với tự do được từ chối. – David Hume
Câu nói hay về tự do & định mệnh
- Tự do và định mệnh là đôi bạn tâm giao – cùng hòa quyện làm nên ý nghĩa của bản thể. – Martin Buber
- Mọi sự đều đã được nhìn thấy trước, song không vì thế mà con người không được ban cho tự do lựa chọn. – Pirkei Avot 3:15
- Tôi tin rằng số phận quyết định một nửa hành động của con người, nhưng nửa còn lại thì hoàn toàn tùy thuộc vào chúng ta. – Niccolò Machiavelli
Đọc thêm: 140 câu nói hay về sự bất định & không chắc chắn
- Ôi, tôi đúng là gã hề của số phận! – Shakespeare (Romeo and Juliet, Màn 3, Cảnh 1)
- Nếu số phận đã định sẵn cho tôi làm vua, thì người sẽ đội vương miện cho tôi mà không cần tôi phải động tay. – Shakespeare (Macbeth, Màn 1, Cảnh 3)
- Dù ý chí của ta có mạnh mẽ thế nào, thì kết quả cuối cùng vẫn là do ý Trời. – Shakespeare (Hamlet, Màn 5, Cảnh 2)
- Brutus thân mến, lỗi không nằm ở số phận, mà nằm ở sự bất tuân của chính chúng ta. – Shakespeare (Julius Caesar, Màn 1, Cảnh 2)
- Nếu bạn thực sự muốn thoát khỏi mọi lo âu, điều bạn cần là trở thành một người khác, không phải lánh đến một nơi khác. – Seneca
- Có những thứ ta có thể kiểm soát và những thứ ta không thể. Những thứ nằm trong tầm kiểm soát của ta là: quan điểm, thôi thúc, ham muốn, ác cảm, tóm lại là hành động của bản thân. – Epictetus
Đọc thêm: 80 câu danh ngôn về tự chủ – Chiến thắng đầu tiên & vĩ đại nhất
- Con người luôn là thứ gì đó vượt lên khả năng tự nhận thức của mình. Không phải một thực thể đơn lẻ bất biến, mà là một quá trình không ngừng biến đổi. Không chỉ đơn thuần là một sinh vật hiện hữu, mà chính trong sự sống ấy, anh ta được ban cho quyền tự do sáng tạo và làm mới bản thân thông qua từng hành động anh ta lựa chọn. – Karl Jaspers
- Ngay giữa mùa đông lạnh giá, tôi nhận ra bên trong mình vẫn tồn tại một mùa hè bất diệt. – Albert Camus
Câu nói hay về tự do từ góc nhìn tâm linh
- Nếu quả thực con người bất lực không thể làm gì cả, vậy thì mọi lời khuyên răn, mọi mệnh lệnh, mọi đe dọa, mọi lời kêu gọi và khiển trách nào có ý nghĩa gì? – Erasmus
- Ta đã đặt trước mặt ngươi sự sống và sự chết, phước lành và rủa sả. Vậy, hãy chọn sự sống, hầu cho ngươi và dòng dõi ngươi được sống. – Đệ nhị luật 30:19
- Ta đã truyền dạy cho con tri thức này, bí mật của những bí mật. Hãy suy ngẫm thấu đáo về nó, rồi sau đó hành động theo cách con muốn. – Chí Tôn Ca, Chương 18, Câu 63
- Ý chí tự do tồn tại để ta có thể tự nguyện từ bỏ nó. Nếu không buông bỏ bản thân, ta sẽ không thể trải nghiệm niềm vui đích thực. – Rumi
- Ý chí tự do có thể khiến cái ác tồn tại, nhưng chính nó cũng là thứ duy nhất mang lại giá trị cho tình yêu, lòng tốt và niềm hạnh phúc. – C. S. Lewis
- Chính tâm trí của một người, không phải kẻ thù anh ta, đã lôi kéo anh ta vào con đường xấu xa. – Thích Ca
- Ai muốn tin thì sẽ tin, ai muốn không tin thì sẽ không tin. – Quran 18:29
- Tự mình làm chỗ dựa cho mình, không ai khác làm chỗ dựa cho mình. – Kinh Pháp Cú, Câu 160
Câu nói hay về tự do tự tại
- Con người thật ngạo mạn khi cho rằng bản thân được tự do chỉ vì họ có thể lựa chọn. Tự do là khả năng quan sát thuần túy mà không cần đến phương hướng, không sợ hãi thưởng phạt. Tự do không có động cơ; nó không nằm ở cuối quá trình tiến hóa, mà ngay từ thuở ban đầu của sự tồn tại. Chính trong sự quan sát mà người ta khám phá ra sự thiếu tự do. Tự do nằm ở “nhận thức không lựa chọn” (choiceless awareness) trong cuộc sống hằng ngày. – Jiddu Krishnamurti
Đọc thêm: 45 câu nói hay về bình an
- Tự do và Thượng đế luôn gắn liền với nhau. Vì sao lại như vậy? Đây là điều tôi biết rõ: trong sự tự do của mình, tôi không sống thông qua tôi, nhưng được trao hiến cho chính tôi, bởi vì tôi có thể đánh mất chính mình, và tự do thì không thể bị ép buộc. Khi thực sự là chính mình, tôi biết rằng tôi không hiện hữu một mình. Tự do tối thượng nằm ở việc được giải thoát khỏi thế gian và kết nối với Bản Thể Siêu Việt. – Karl Jaspers
- Con người không phải chúa tể của vạn hữu, nhưng là Mục tử của Hiện hữu (Shepherd of Being). Trong cái ‘vị thế thấp hơn’ này, con người không hề mất đi điều gì; trái lại, anh ta còn được lợi vì chạm đến chân lý của Hiện hữu. Anh ta có được cái nghèo khó thiết yếu của người mục tử, mà phẩm giá của người ấy nằm ở chỗ được chính Hiện hữu kêu gọi vào việc gìn giữ chân lý của Hiện hữu. – Martin Heidegger
Câu nói hay về tự do trích từ sách báo & phim ảnh
- Tất cả những gì chúng ta có thể làm là quyết định phải làm gì với thời gian được ban cho. – J. R. R. Tolkien, ‘Đoàn hộ nhẫn’
- Có hai con đường trong cuộc sống: con đường của tự nhiên và con đường của ân sủng. Bạn phải chọn con đường nào bạn sẽ theo. – O’Brien, ‘Cây đời’
- Mọi con đường đều là đúng đắn. Mọi thứ đều có thể là bất cứ thứ gì khác, và điều đó không làm mất đi ý nghĩa của nó. – Nemo Nobody, ‘Ngài không ai cả’ (2009)
Đọc thêm: 60 câu nói hay về ý nghĩa cuộc sống
- Tôi không biết liệu mỗi người đều có một số phận định sẵn, hay chúng ta chỉ đơn giản trôi nổi ngẫu nhiên như một cơn gió. Với tôi, có lẽ cả hai điều này đang xảy ra cùng một lúc. – Forrest Gump (1994)
- Không phải vũ trụ thù ghét ta; điều đáng sợ nhất chính là sự vô tâm của nó. Thế nhưng nếu có thể chấp nhận sự vô tâm này, thì sự tồn tại của ta sẽ mang ý nghĩa thực sự. Dù bóng tối có bao la đến đâu, chúng ta vẫn phải giữ cho ánh sáng của mình luôn rực sáng. – Stanley Kubrick
- Tôi cảm thấy như thể mọi thứ đều đã được định trước, rằng tôi chỉ đang đi theo một tấm bản đồ mà người khác đã vẽ cho mình. Dù tôi có suy nghĩ thế nào, dù tôi có cố gắng đến đâu, cũng chẳng có tác dụng gì. Thậm chí, càng cố gắng, tôi càng đánh mất chính mình. Cảm giác như bản sắc của tôi là một quỹ đạo mà tôi đã lạc lối rất xa vậy. – Haruki Murakami, ‘Kafka bên bờ biển’
- Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời. – Cristóvão Ferreira, ‘Silence‘ (2016)
- Chính sự lựa chọn, không phải tài năng cá nhân, mới quyết định chúng ta là ai. – J. K. Rowling, ‘Harry Potter’
Đọc thêm: 111 câu nói hay về sự chính trực – Sống theo lương tâm & chính kiến
Câu nói vui về tự do
- Tôi nhận thấy ngay cả những ai cho rằng mọi thứ đều đã được tiền định và không thể thay đổi, thì bản thân họ vẫn nhìn hai phía trước khi qua đường. – Stephen Hawking
- Tôi tin rằng con người có ý chí tự do, đơn giản bởi vì chúng ta không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải có tự do. – Christopher Hitchens
- Tôi tin vào lời của Schopenhauer: “Con người có thể làm những gì mình muốn, nhưng không thể quyết định những gì mình muốn.” Thế nhưng trên thực tế, chúng ta phải hành động như thể ý chí tự do tồn tại. Nếu muốn sống trong một xã hội văn minh, chúng ta phải hành động như những con người có trách nhiệm. Về mặt triết học, tôi biết rằng kẻ giết người là vô tội, nhưng tôi vẫn chẳng muốn uống trà với hắn. – Albert Einstein
- Con người thường đòi hỏi quyền tự do ngôn luận như một sự đền bù cho quyền tự do trong tư tưởng mà họ hiếm khi sử dụng. – Søren Kierkegaard
Đọc thêm: 85 câu nói hay về tư duy phản biện
Câu nói hay về tự do ngôn luận
- Tôi nên chấm dứt cuộc sống, hay nên uống một tách cà phê đây? Suy cho cùng, lựa chọn tiếp tục sống thì dũng cảm hơn nhiều so với tự kết liễu đời mình. – Albert Camus
Có thể bạn quan tâm:
- 100 câu nói hiện sinh: Suy niệm về ý nghĩa của sự tồn tại
- 105 câu nói hay trong chủ nghĩa khắc kỷ: Thay đổi góc nhìn, thay đổi cuộc sống
- 53 câu nói hay về khám phá bản thân: Cảm hứng cho hành trình tìm kiếm bản thể
Hãy cùng đồng hành
với tôi bạn nhé!
