日本語
English
Sau đây là một cuộc đối thoại giả tưởng giữa hai tư tưởng gia hiện sinh Nietzsche và Dostoevsky, lấy bối cảnh hai người cùng đàm đạo trước bức họa “Xác Chúa Jesus trong hầm mộ” (The Body of the Dead Christ in the Tomb) của Hans Holbein.
Thông tin sơ bộ
Đây là một trong những tác phẩm gây ám ảnh và chân thực nhất lịch sử nghệ thuật Phục hưng. Thay vì khắc họa Chúa Jesus với vẻ thanh thản thần thánh thường thấy, Holbein đã vẽ thi hài của Ngài với sự chính xác đến “ghê rợn” về mặt giải phẫu học.
- Góc nhìn: Bức tranh được thiết kế cực kỳ dài và hẹp, tương ứng kích thước thật của cơ thể người.
- Tính hiện thực: Người xem có thể thấy rõ dấu hiệu của một xác chết: làn da của Chúa Jesus bắt đầu chuyển sang màu xám xanh chì; các vết thương ở tay, chân, sườn được mô tả trực diện và khô khốc; đôi mắt và miệng há ra, ngón tay co quắp cứng đờ.
Không một thiên thần, không có Đức Mẹ Mary đang than khóc, cũng không hề có dấu hiệu nào cho thấy sự phục sinh sắp đến. Chính nét “hiện thực xấu xí” này đã biến tác phẩm thành chi tiết trọng tâm trong tiểu thuyết Gã khờ (The Idiot) của Dostoevsky. Nhân vật chính của tác phẩm, Hoàng thân Myshkin, đã thốt lên như sau khi nhìn thấy một bản sao của bức tranh:
“Nhìn bức tranh này, người ta có thể đánh mất đức tin của mình.“
Nội dung
Nietzsche: Vậy ra đây là bức tranh đã làm lung lay đức tin của anh.
Dostoevsky: Nó làm lung lay mọi xác tín của tôi.
Nietzsche: Vì sao chứ? Chỉ là sơn vẽ thôi mà. Anh ngây thơ đến vậy sao?
Dostoevsky: Dĩ nhiên chỉ là sơn vẽ. Chính vì thế mà nó chân thật. Chẳng có phép màu nào cả. Chỉ một câu hỏi duy nhất thôi: Liệu anh có chọn lòng thương xót mà không cần một lời hứa hẹn đền đáp nào không?
Nietzsche: Thương xót ư? Cái từ mà người ta hay lôi ra dùng khi sợ phải trở nên mạnh mẽ.
Dostoevsky: Không. Đó là từ mà người ta dùng khi họ đủ mạnh mẽ để gánh vác trách nhiệm.
Nietzsche: Trách nhiệm với cái gì? Một thiên đường vô cảm?
Dostoevsky: Với người đang đứng trước mặt mình. Đặc biệt khi thiên đường không đáp lời ta.
Nietzsche: Đó chính xác là lý do tôi đọc văn của anh. Không phải vì Thượng đế của anh, mà vì sự thật trần trụi mà anh khắc họa.
Dostoevsky: Sự thật thì vô cùng đau đớn.
Nietzsche: Đau đớn là thứ chân thực nhất mà chúng ta có.
Dostoevsky: Đau đớn là thứ tầm thường. Điều quan trọng là anh làm gì sau đó.
Nietzsche: Vậy tại sao phải chọn thương xót? Để cảm thấy bản thân thánh thiện?
Dostoevsky: Không phải. Để ta ngừng theo đuổi sự thánh thiện. Để không đánh mất nhân tính giữa thế giới hỗn độn này.
Nietzsche: Và nếu nó khiến anh trở nên nhỏ bé hơn thì sao?
Dostoevsky: Vậy thì đó chẳng phải lòng thương xót. Chỉ là sự hèn nhát bọc trong lớp vỏ lịch sự mà thôi.
Nietzsche: Vậy hãy trả lời tôi đi. Đứng trước thứ này, anh tôn thờ điều gì?
Dostoevsky: Chẳng có gì ở đây hứa hẹn với tôi bất cứ thứ gì cả.
Nietzsche: Vậy sao không tự chọn lấy cho chính mình?
Dostoevsky: Có chứ. Tôi chọn cái tôi biết quan tâm và thương cảm. Không phải cái tôi khoác tấm áo “Tự do” để che giấu sự vô cảm lạnh nhạt.
Nietzsche: Vậy sẽ ra sao nếu cái anh gọi là ‘thương cảm’ cũng chỉ là dối trá mà thôi?
Dostoevsky: Vậy cứ để nó là lời nói dối của tôi. Nếu không có gì hứa hẹn cả, tôi vẫn sẽ không vì thế mà trở nên trống rỗng. Tôi chọn lòng thương xót. Không phải vì nó sẽ giúp tôi chiến thắng, mà vì nó khiến tôi không đánh mất nhân tính của mình.
Video đầy đủ (tiếng Anh)
Bạn đọc quan tâm có thể xem nội dung video (tiếng Anh) tại link sau đây: https://www.instagram.com/kopfkino.l/reel/DTyIagSEgjY/
View this post on Instagram
Có thể bạn quan tâm:
- Chủ nghĩa hiện sinh Kitô giáo: Từ giáo điều đến Thực tại tối hậu
- Khủng hoảng tâm linh: Đi tìm ánh sáng giữa “Đêm tối của linh hồn”
- Review phim Silence (2016): Suy ngẫm về đau khổ, nghi ngờ & cái giá của niềm tin
- Thứ cả thế giới không có, chỉ mình bạn sở hữu | TED Talk của Miyako Yusa
- 30 ngày để sống: Trải nghiệm cận tử của Paulo Coelho
- Giả sử cho tôi 3 ngày mắt sáng: Chiêm nghiệm của văn sĩ Helen Keller về cuộc sống
Hãy cùng đồng hành
với tôi bạn nhé!
